Chuyện bếp xưa
Chuyện bếp xưa
Bếp xưa không nằm trong những khối bê tông vô hồn. Đó là một gian chái nhỏ dựng tạm bên hiên nhà, vách đất trát rơm, mái lợp lá cọ đã sạm màu vì nắng mưa.
Trên gác bếp
Tất cả đều được thời gian và khói bếp "nhuộm" thành một màu nâu trầm mặc. Đó không chỉ là nơi nấu nướng, đó là nơi chứa đựng sinh khí của cả một gia đình.
Trong gian bếp ấy, sự im lặng không bao giờ tồn tại.
Tiếng những người gánh cả bếp lửa trên vai đi dọc các nẻo đường.
Âm thanh của sự ấm áp. Những thanh củi khô gặp lửa reo vui, bắn ra những tia lửa nhỏ như những vì sao đêm trong góc bếp tối.
Tiếng lạch cạch khi bà mở vung kiểm tra nồi cơm đang ủ, tỏa ra mùi gạo mới nồng nàn, thơm đến nao lòng.
Những mùi hương gợi về một thời ký ức đầy hoài niệm
Mùi khói không nồng gắt, nó thanh nhẹ, vương vít trên vạt áo mẹ, phảng phất khắp bếp.
Khi nắng hè nung nóng, đống rơm tỏa ra một mùi nồng đậm và ngai ngái đất. Một thứ mùi vừa hăng nồng nhưng lại vừa ngọt bùi của hạt gạo còn sót lại nơi đầu kẽ lá.
Trong tâm thức người Việt, gian bếp là lãnh địa của mẹ, của bà.
Nơi ấy dạy cho tôi về cách:
Nhẫn nại: Giữ lửa bằng củi ướt, nhóm bếp trong những ngày mưa phùn gió bấc là cả một nghệ thuật của sự kiên trì.
Chắt chiu: Từ những gốc rau già, từ mớ cá vụn, qua bàn tay mẹ nơi góc bếp bỗng hóa thành những món ngon nhớ đời.
Giáo dục: Bếp là nơi đầu tiên ta học về lễ nghĩa. Học cách "ăn trông nồi, ngồi trông hướng", học cách nâng niu hạt gạo "hạt vàng hạt ngọc", và học cách thương yêu sự lam lũ của người nuôi nấng mình.
Có những món ăn khi đi vào trang sách, bỗng chốc không còn là thực phẩm, mà hóa thành những mảnh gương soi. Thơ ca về ẩm thực không chỉ để đọc, mà để gợi lại những hình bóng ta tưởng chừng đã lãng quên trong làn khói mờ của bếp xưa.
Chúng ta rời bỏ bếp củi để đến với bếp từ, bếp gas hiện đại. Nhưng trong thâm tâm mỗi người con xa xứ, ngọn lửa từ ba viên gạch kê tạm thuở nào vẫn chưa bao giờ tắt. Nó vẫn cháy thầm lặng, nhắc nhở chúng ta rằng: Dù đi xa đến đâu, vị ngon nhất vẫn là vị cơm mẹ nấu, và nơi ấm nhất vẫn là góc bếp nhà mình.
Hãy cùng nhau nhìn lại những kí ức xưa